کارموزین

تولیدکنندگان مواد غذایی به طور فزاینده‌ای از رنگ‌های خوراکی مصنوعی به جای رنگ‌های طبیعی استفاده می‌کنند تا به مزایای خاصی مانند هزینه کم، بهبود ظاهر، شدت رنگ بالا، ثبات رنگ بیشتر و یکنواختی دست یابند. این رنگ‌ها در یک محیط کنترل شده فرموله می‌شوند که به تعیین خواص و کارکرد آن‌ها کمک می‌کند. کارموزین (E122) یکی از رنگ‌های خوراکی مصنوعی از گروه آزو است و در طیف رنگی قرمز تا قهوه‌ای قرار دارد. نام دیگر آن آزوربین است. رنگ آزو یک ترکیب شیمیایی است که از طریق اتصال دو گروه هیدروکربنی توسط دو اتم نیتروژن به وجود می‌آید. رنگ‌های آزو تقریباً 60 تا 70 درصد رنگ‌های مورد استفاده در صنایع غذایی و نساجی را تشکیل می‌دهند. دلیل محبوبیت آن‌ها این است که تولید رنگ‌های آزو ارزان‌تر است و پایدارتر از رنگ‌های طبیعی هستند. در میان رنگ‌های غذایی آزو، Allura red AC، Carmoisine، Brilliant Blue FCF، Sunset Yellow FCF و تارترازین در محصولات خوراکی بیشترین کاربرد خوراکی را دارند.

رنگ کارموزین

رنگ کارموزین یا آزوروبین یک رنگ خوراکی قرمز است که سایه‌هایی قرمز، قهوه‌ای و حتی صورتی تولید می‌کند. کارموزین به کارموکسینیل نیز معروف است. مخلوطی از عصاره کوچین، زاج و صمغ بلسان را با آب تغلیظ می‌کنند تا کارموزین ایجاد شود. همچنین می‌توان آن را با آب چغندر یا آنتوسیانین‌های دیگر گیاهانی که رنگدانه‌های قرمز تولید می‌کنند تهیه کرد.

کاربردهای رنگ دهنده کارموزین در صنایع غذایی

کارموزین در محصولات زیر به کار می‌رود:

• نوشیدنی‌های لبنی، ماست میوه‌ای، بستنی و پنیر
• شکلات و پوشش‌های ترکیبی
• آدامس و ژله
• آب نبات‌ها
• نوشابه‌های گازدار و نوشیدنی‌ها
• مربا
• مارمالاد و کمپوت
• محصولات پخت و نان (کوکی‌ها، کراکرها، کیک‌ها، ماکارونی و رشته فرنگی)
• سس‌ها، سوپ‌ها و چاشنی‌ها
• تنقلات و غلات اکسترود شده
• گوشت خام و گوشت‌های کاملا پخته شده
• غذاهای دریایی
• غذای حیوانات خانگی
• محصولات دارویی

کاربردهای رنگ دهنده کارموزین در صنایع آرایشی و بهداشتی

کارموزین به عنوان رنگ برای رژ لب، رژگونه، سایه چشم، پودر صورت، رنگ ناخن، اسپری مو و شامپو استفاده می‌شود. همچنین به عنوان رنگ مو برای سفید کردن مو یا ایجاد رنگ بنفش استفاده می‌شد. همچنین در فورمولاسیون صابون حمام، شامپو و نرم کننده، خمیر دندان، ژل مو و روغن مو کارایی دارد. کارموزین پودری است که به عنوان پوشش ریشه برای موهای تیره استفاده می‌شود. این ماده حاوی قطران زغال سنگ و سایر مواد شیمیایی است که با پروتئین های موجود در پوست سر واکنش داده و رنگ موها را تغییر می‌دهد. نوع پودری هم برای آقایان و هم خانم‌ها برای تغییر مدل و رنگ مو استفاده می‌شود.

کاربردهای رنگ دهنده کارموزین در صنایع نساجی و پلیمری

کارموزین برای رنگ دهی به پشم، پنبه، ابریشم و نایلون استفاده می‌شود. کارموزین در صنعت نساجی به نخ رنگ می‌دهد اما مستقیم به کار نمی‌رود زیرا در آب نامحلول است و برای حل شدن به رنگ اضافی به نام زاج تینکتوریال نیاز دارد تا بتوان از آن برای رنگ بخشیدن به پشم و نخ استفاده کرد. کارموزین به جوهر نیز اضافه می‌شود تا رنگی متمایل به آبی به جوهر بدهد.

کاربردهای رنگ دهنده کارموزین در صنایع صنایع تولید رنگ

از کارموزین در چاپ رنگ‌های پوستر استفاده می‌شود، زیرا علاوه بر جلا و جلوه بسیار خوب در برابر نور ماندگاری دارد. همچنین در رنگ‌های پوستری ضد آب استفاده می‌شود و در برابر زرد شدن مقاومت دارد.

کاربردهای دارویی و مصارف درمانی کارموزین

کارموزین یک رنگ طبیعی است که می تواند به عنوان یک داروی ضد ویروسی در درمان بیماری‌ها مانند آرتریت، اگزما، آرتروز و آسم استفاده شود. کارموزین همچنین برای درمان عفونت‌های قارچی دام‌هایی مانند گاو، گوسفند، خوک و بز استفاده می‌شود. همچنین به عنوان یک داروی ضد ویروسی برای انسان به صورت خوراکی یا تزریقی استفاده می‌شود. کارموزین را می‌توان برای درمان بیماری‌های ویروسی مانند سرخک، اوریون و آبله مرغان استفاده کرد. همچنین می‌توان از آن در درمان عفونت‌های تک یاخته‌ای مانند مالاریا و عفونت‌های آمیبی مانند آمیبیاز استفاده کرد.

شیمی رنگ دهنده کارموزین

رنگ خوراکی E122 معمولاً به شکل ادتات دی سدیم پودری به رنگ قرمز تا تیره مارونی عرضه می‌شود. کارموزین حاوی مخلوطی از آنتوسیانین‌ها (از گیاهان)، برخی کاروتنوئیدها (از میوه‌ها) و آلکالوئیدی به نام کوچینئال-A (از حشرات) است که به آن رنگ می‌بخشند. افزودنی E122 را می توان برای رنگ آمیزی محصولاتی که پس از تخمیر تحت عملیات حرارتی قرار می گیرند، استفاده کرد. کارموزین رنگ اسید مصنوعی است که حاوی گروه‌های کروموفور NN و CC بوده و به رنگ قرمز است. کارموازین که به نام آزوروبین نیز شناخته می‌شود یک رنگ آزو است که از دو زیر واحد نفتالین تشکیل شده است. در ادامه به خواص فیزیکوشیمیایی رنگ کارموزین اشاره شده است:

• فورمول مولکولی: C₂₀H₁₂N₂Na₂O₇S₂
• جرم مولی: 4 g/mol
• دمای ذوب: 300 درجه سانتیگراد
• حلالیت در آب: 120 گرم در لیتر
• حلالیت در گلیسرین: 120 گرم در لیتر
• حلالیت در پروپلین گلیکول: 50 گرم در لیتر
• حلالیت در اتانول: ناچیز
• پایداری در محیط اسیدی و خنثی: عالی
• پایداری در محیط قلیایی: خوب
• پایداری در مقابل حرارت 250 درجه سانتیگراد
• پایداری در مقابل نور: بسیار خوب
• پایداری در مقابل اکسیداسیون: بسیار خوب