کینولین یلو
رنگهای خوراکی مصنوعی به طور گسترده در صنایع غذایی به منظور بهبود ظاهر مواد غذایی و جذابیت بیشتر محصولات برای مصرف کنندگان به کار میروند. برای تولید کنندگان صنایع غذایی رنگهای مصنوعی در مقایسه با رنگهای طبیعی محبوبتر هستند. در زیر، به مزیتهای نسبی رنگهای مصنوعی بر طبیعی اشاره شده است:
- رنگهای مصنوعی در مقابل نور و تغییرات pH بسیار پایدار هستند.
- حلالیت بسیار خوبی در آب دارند.
- آلودگی میکروبی کم و هزینههای تولید پایینی دارند.
رنگ دهنده مصنوعی کینولین یلو
رنگ کینولین یلو یا کینولین زرد، یک رنگ زرد لیمویی متعلق به کلاس رنگهای آزو با کاربردهای صنعتی فراوان است. معمولاً به عنوان عامل رنگدهنده در محصولات غذایی و نوشیدنی از جمله نوشیدنیهای گازدار، آب میوهها، آب نباتها، دسرها و اقلام نانوایی استفاده میشود. Quinoline Yellow که با نام E104 نیز شناخته میشود، معمولا رنگ زرد روشن را در محصولاتی که به آن اضافه میشود، ایجاد میکند.
کاربردهای کینولین یلو در صنایع مختلف
در بخش مواد غذایی، معمولاً برای افزودن رنگهای زرد زنده و براق به شیرینیها، نوشیدنیها، تنقلات و دسرها استفاده میشود. به طور مشابه، صنایع آرایشی و بهداشتی از آن در محصولاتی مانند لوسیونها، صابونها و کرمها برای ارائه رنگ زرد جذاب استفاده میکنند. صنعت داروسازی از کینولین یلو در فرمولاسیونهای داروهای خاص برای افزودن رنگ و بهبود ظاهراستفاده میکند. علاوه بر این، در صنایع دیگری مانند نساجی و رنگسازی نیز کاربرد دارد. در سایر زمینههای صنعتی، از آنها برای رنگ آمیزی روغنها، مومها، گریسها، چربیها، مشتقات هیدروکربنها، پولیشها، حشرهکشهای روغنی و امولسیونهای اکریلیک استفاده میشود. به عنوان رنگ روغن در در لاکهای الکلی، پلی استایرنها، پلی کربناتها، پلی آمیدها، رزینهای اکریلیک، دودهای رنگی و حلالهای هیدروکربنی استفاده میشود. در ادامه به جزئیات کارکردی رنگ کینولین یلو در صنایع مختلف اشاره شده است:
- صنایع غذایی
در برخی کشورهای اتحادیه اروپا و همچنین استرالیا، کینولین زرد به عنوان یک افزودنی غذایی زرد مایل به سبز در سسها، تزئینات و روکشها استفاده میشود. استفاده از آن به عنوان افزودنی در فرمولاسیون نوشیدنیها نیز مجاز است. کاربردهای معمول کینولین زرد شامل استفاده در فرمولاسیون فرآوری گوشت، نانوایی، چربیها و روغنهای لبنی، غذاهای دریایی، تنقلات، دسرها، مخلوطها و چاشنیهای خشک، تهیه رنگ میوه و غذای آماده است.
- صنایع دارویی
در صنعت داروسازی علاوه بر ایجاد رنگ از کینولین زرد به عنوان واسطه در سنتز داروهای مختلف استفاده میشود. خواص شیمیایی کینولین آن را به یک ماده اولیه ایده آل برای سنتز بسیاری از داروها، از جمله داروهای ضد التهاب، داروهای ضد تومور و داروهای ضد مالاریا تبدیل کرده است. این مزیت، کینولین یلو را به یک ماده خام مهم برای بسیاری از شرکتهای دارویی تبدیل می کند و انتظار میرود تقاضای آن در آینده افزایش یابد.
- صنایع آرایشی بهداشتی
کینولین یلو در صنعت آرایشی بهداشتی در فرمولاسیون فرآوری شامپو، نرمکننده، صابون حمام، ژل مو، خمیر دندان (شفاف، مات، راه راه)، لوسیون، دئودورانت، صابون مایع و روغن مو به عنوان رنگدهنده کاربرد دارد.
خواص فیزیکوشیمیایی کینولین یلو
Qy یک رنگ زرد مصنوعی کینوفتالون حاصل از فرآیند سولفوناسیون است. حاوی سدیم به شکل مونو، دی و تری سولفونات است و مقدار این اجزا معمولاً با توجه به شرایط سنتز متفاوت است. رنگهای حلال، تحت بازآرایی مولکولی، در بستر واکنش حل میشوند، رنگ ایجاد میکنند و به لیپیدها متصل میشوند. کینولینهای یلو حاوی ساختارهای آزو اغلب رنگ زرد مایل به قرمز را ایجاد میکنند در حالی که ساختارهای مبتنی بر آنتراکینونها تمایل به سبز-آبی دارند. دیگر ساختارها شامل حلقههای هتروسیکلیک، کمپلکس فلزی، پیرازولون، گزانتن و کتوآمین است. در ادامه به شکل موردی خواص فیزیکوشیمیایی کینولین یلو اشاره شده است:
- فرمول مولکولی: C18H11NO2
- جرم مولی: 3 گرم بر مول
- نقطه ذوب: 241 درجه سانتیگراد
- دمای جوش: 514 درجه سانتیگراد
- چگالی: 345 گرم بر سانتیمتر مکعب
- حلالیت در آب: 150 گرم در لیتر
- حلالیت در گلیسیرین: 40 گرم در لیتر
- حلالیت در پروپیلن گلیکون: 40 گرم در لیتر
- حلالیت در اتانول: ناچیز
- محلول در استون، بنزن، تولوئن و زایلن
- کمی محلول در اتیل استات، روغن بذر کتان، روغن معدنی، موم پارافین و اسید استئاریک
- پایداری عالی در محیطهای اسیدی و خنثی
- پایداری ضعیف در محیط قلیایی
- پایدار در مقابل حرارت و نور
- پایدار در مقابل یونیزاسیون



