ویتامین E

ویتامین E که یک آنتی اکسیدان محلول در چربی است، به طور طبیعی در تعدادی از گیاهان وجود دارد. از بافت‌ها و سلول‌ها در برابر آسیب‌های غشایی ناشی از اکسیداسیون محافظت می‌کند. همچنین دارای فعالیت ضد التهابی است و از التهاب ریه جلوگیری می‌کند. ویتامین E در روده جذب می‌شود و ذرات ریزچربابه را تشکیل می‌دهد. گردش ذرات ریزچربابه (ساختاری تشکیل شده با اسیدهای چرب، فسفولیپیدها، کلسترول، ویتامین E و سایر مولکول های آبگریز) در پلاسما یکی از مکانیسم‌های انتقال ویتامین E به عضلات، بافت چربی و مغز است. ویتامین E با دارا بودن خواص ضد پیری و محافظت از سلول یک عنصر رایج در محصولات مراقبت از پوست است. با این حال، این ویتامین نه تنها از سلول‌های پوست ما بلکه از تمام سلول‌های بدن در برابر آسیب‌های ناشی از رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کند.

ترکیبات ویتامین E

ویتامین E متشکل از گروهی از کرومانول‌های ایزوپرنوئید با فعالیت‌های بیولوژیکی متفاوت است. کرومانول‌های ایزوپرنوئید شامل هشت ترکیب محلول در روغن هستند: چهار توکوفرول و چهار توکوترینول. توکوفرول‌ها و توکوترینول‌ها، در مجموع به عنوان "توکل" شناخته می‌شوند. ایزومرهای ویتامین E فعالیت آنتی اکسیدانی، اثرات تنظیم ژن، خواص ضد التهابی و محافظت کننده دارند.

شیمی ویتامین E

ویتامین E دارای ساختاری شامل یک حلقه کرومانول با یک زنجیره 13 کربنی است. این ترکیبات چربی دوست به طور طبیعی در گیاهان به صورت چهار همولوگ با توجه به تعداد و موقعیت گروه‌های متیل متصل به حلقه کرومانول وجود دارند. توکوفرول‌ها دارای یک زنجیره جانبی اشباع و سه کربن کایرال هستند که منجر به هشت استرئوایزومر می‌شود. توکوترینول‌ها دارای یک زنجیره جانبی غیراشباع حاوی سه پیوند دوگانه و یک کربن کایرال هستند که دو استرئوایزومر را تشکیل می‌دهد. به دلیل ماهیت چربی دوست، توکل‌ها می‌توانند در رسوبات چربی، لیپوپروتئین‌ها و نواحی سلولی غنی از لیپیدها (مانند غشای میتوکندری) تجمع کنند. علاوه بر این، بیوسنتز و تجمع توکل‌ها در گیاهان تا حد زیادی تحت تأثیر عوامل محیطی مانند آب و هوا، کیفیت خاک و سال زراعی و همچنین عوامل ژنتیکی مانند ژنوتیپ است.

کارکرد ویتامین E در محصولات غذایی

ویتامین E در روغن‌ها، چربی‌ها و بسته‌بندی‌ها با تثبیت اجزای لیپیدی آن‌ها برای جلوگیری از تغییر طعم و تغییر رنگ اجزای غذا، عمل می‌کند. ویتامین E به عنوان یک عنصر کاربردی در نگهداری مواد غذایی و برای افزایش کیفیت تغذیه مورد استفاده قرارمی‌گیرد.

کاربردهای ویتامین E در صنایع غذایی

ویتامین E کاربردهای مهمی در صنایع غذایی دارد. به عنوان یک افزودنی، اکسیداسیون مواد غذایی را برای افزایش عمر مفید و کیفیت کلی آنها (حسی، تغذیه‌ای و میکروبیولوژیکی) مهار می‌کند. به عنوان مثال، افزودن توکوفرول به سس مایونز، مرحله اکسیداسیون اولیه را به طور موثرتری نسبت به TBHQ (ترشیاری-بوتیل هیدروکینون)، یک آنتی اکسیدان مصنوعی رایج، کند می‌کند. به طور کلی، سس مایونزی که توکوفرول به آن اضافه شد به مدت شش ماه در دمای 25 درجه سانتیگراد از نظر اکسیداتیو پایدار می‌ماند. افزودن ویتامین E به روغن‌های خوراکی بر پایداری اکسیداتیو آن‌ها در هنگام حرارت دادن تأثیر می‌گذارد. به عنوان مثال، افزودن ویتامین E به روغن زیتون تصفیه شده از تشکیل محصولات اکسیداسیون در طول پردازش حرارتی محافظت می‌کند. بنابراین، حضور طبیعی توکل‌ها در ماتریس‌های غذایی مختلف، عمر مفید آن‌ها را افزایش می‌دهد.

کاربردهای ویتامین E در صنایع آرایشی بهداشتی

توکوفرول، شکل فعال ویتامین E، حقیقتا یک عنصر جادویی در فرمولاسیون محصولات آرایشی بهداشتی است. مایعی زرد کم رنگ که پوست و مو را عمیقاً نرم می‌کند و همچنین به عنوان یک آنتی اکسیدان عمل می‌کند. توکوفرول یک ماده طبیعی است که در انواع روغن‌ها و چربی‌های گیاهی مانند بادام زمینی، آفتابگردان، گردو، کنجد و روغن زیتون و همچنین در برخی از محصولات لبنی یافت می‌شود. با این حال، توکوفرول می‌تواند به صورت مصنوعی در آزمایشگاه ساخته شود. توکوفرول فواید متعددی برای پوست و مو دارد؛ از حالت دادن عمیق به آن‌ها تا محافظت از آن‌ها در برابر اشعه‌های مضر خورشید. بنابراین در طیف گسترده‌ای از محصولات آرایشی و مراقبت از پوست و مو استفاده می‌شود.

• مراقبت از پوست

به عنوان یک عامل سفت کننده پوست در محصولات مراقبت از پوست عمل می‌کند. علاوه بر آبرسانی عمیق به پوست، سد پوست را نیز تقویت کرده و از آن در برابر آسیب محافظت می‌کند. همچنین ثابت شده است که توکوفرول، هایپرپیگمنتیشن روی پوست را کاهش می‌دهد.

• مراقبت از مو

توکوفرول به عنوان یک ماده مرطوب کننده و حالت دهنده به فرمولاسیون محصولات مراقبت از مو اضافه می‌شود. دارای خواص ضد التهابی است که موهای خشک و شکننده را مرطوب و ترمیم می‌کند. توکوفرول به دلیل خواص آنتی اکسیدانی خود باعث سلامت مو نیز می‌شود.

منابع طبیعی ویتامین E

• روغن جوانه گندم
• روغن آفتابگردان و سویا
• دانه‌های آفتابگردان
• ماهی قزل‌آلا
• بادام زمینی، کره بادام زمینی
• سبزی چغندر، سبزی کولارد، اسفناج
• كدو حلوايي
• فلفل دلمه‌ای قرمز
• مارچوبه
• انبه
• آووکادو

ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی ویتامین E

• فرمول مولکولی: C₂₉H₅₀O₂
• چگالی: 93 گرم بر سانتی‌متر مکعب
• دمای ذوب: 5 تا 3.5 درجه سانتی‌گراد
• دمای جوش: 9 درجه سانتی‌گراد
• محلول در حلال‌های آلی مانند چربی، اتانول، اتر، استون و روغن‌های گیاهی
• نامحلول در آب
• مقاوم به گرما و شرایط اسیدی
• ناپایدار در شرایط قلیایی
• حساس به اکسیژن

خاصیت مغذی ویتامین E

زمانی که ویتامین E به عنوان بخشی از رژیم غذایی مصرف می‌شود، با سایر ریزمغذی‌ها در حفظ سلامت همکاری می‌کند. به عنوان مثال، ویتامین C به فعالیت ویتامین E به عنوان یک آنتی اکسیدان کمک می‌کند. به طور کلی، اثرات مفید مصرف مغذی‌ها به شکل ترکیب شده اغلب بیشتر از مجموع اثر آن‌ها به شکل جداگانه است. این، نشان دهنده رابطه هم افزایی بین ریز مغذی‌های رژیم غذایی و سایر ترکیبات زیست فعال است.